ประวัติ การปกครองและอาณาเขต


ประวัติ

จังหวัดนครปฐม ตั้งอยู่ในบริเวณที่ราบลุ่มภาคกลาง ห่างจากกรุงเทพฯ 58 กิโลเมตร เมืองนครปฐม เดิมตั้งอยู่ริมทะเล เป็นเมืองที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของไทย นครปฐมมีความเจริญมากในช่วงสมัยทวาราวดี เพราะเป็นเมืองราชธานีที่สำคัญ เป็นแหล่งอารยธรรมในสมัยนั้น ที่เผยแพร่เข้ามาจากประเทศอินเดีย ก็เข้ามาที่นครปฐมเป็นแหล่งแรก รวมทั้งพุทธศาสนา นครปฐมจึงเป็นศูนย์กลางของความเจริญ มีชนชาติต่างๆ ที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่เป็นจำนวนมาก ต่อมาเกิดความแห้งแล้งขึ้นในเมืองนครปฐม เพราะกระแสน้ำ ที่ไหลผ่านตัวเมืองเปลี่ยนเส้นทาง ประชาชนจึงอพยพไปตั้งหลักแหล่งอยู่ริมน้ำ และสร้างเมืองใหม่ขึ้นชื่อ "นครชัยศรี" หรือ "ศิริชัย" นครปฐมจึงกลายเป็นเมืองร้างมาหลายร้อยปี จนกระทั่งในสมัยที่ พระบาทสมเด็จ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะที่ทรงผนวชอยู่ได้เสด็จธุดงค์ไปพบพระปฐมเจดีย์เข้า ทรงเห็นว่าเป็นเจดีย์องค์ใหญ่ ไม่มีที่ไหนจะเทียบเท่าจึงได้ถวายพระพร พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ขอให้ทรงปฏิสังขรณ์ไว้ เป็นเครื่องเชิดชูพระเกียรติ แต่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวไม่ทรงโปรด ดำรัสว่าเป็นของอยู่ในป่ารก จะปฏิสังขรณ์ขึ้นก็ดูจะไม่ได้ประโยชน์นัก

ครั้ง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ครองราชย์ จึงโปรดฯ ให้ก่อเจดีย์แบบลังกาครอบ เจดีย์องค์เดิมไว้ ทรงปฏิสังขรณ์สิ่งต่าง ๆ ในบริเวณองค์พระปฐมเจดีย์ให้มีสภาพดี และโปรดฯ ให้ขุดคลอง เจดีย์บูชา เพื่อให้การคมนาคมสะดวกขึ้น ต่อมาถึงรัชกาลที่ 5 ได้เริ่มทำทางรถไฟสายใต้ แต่ตอนนั้นเมือง นครปฐมก็ยังเป็นป่ารกอยู่ดี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดฯ ให้ย้ายเมืองจากตำบลท่านา อำเภอนครชัยศรี มาตั้งที่บริเวณพระปฐมเจดีย์เหมือนที่เคยตั้งมาแล้วในสมัยโบราณ เมืองนครปฐมจึงตั้งอยู่ ต่อมาจนตราบเท่าทุกวันนี้

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดฯ ให้สร้างพระราชวังขึ้น ที่ตำบล สนามจันทร์ เป็นที่เสด็จแปรพระราชฐานและโปรดฯ ให้ตัดถนนเพิ่มขึ้นอีกหลายสาย โปรดฯ ให้สร้าง สะพานใหญ่ข้ามคลองเจดีย์บูชาขึ้น ทรงพระราชทานนามว่า "สะพานเจริญศรัทธา" ต่อมาได้โปรดฯ ให้ เปลี่ยนชื่อเมืองนครชัยศรีเป็น "นครปฐม" แต่ชื่อมณฑลยังคงเรียกว่า "มณฑลนครชัยศรี" อยู่จนกระทั่ง ยุบเลิกในสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปัจจุบันนครชัยศรีมีฐานะเป็นอำเภอหนึ่งขึ้นอยู่กับ นครปฐม

การปกครอง

จังหวัดนครปฐมมีเนื้อที่ 2,168.327 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ และ 1 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมืองนครปฐม อำเภอกำแพงแสน อำเภอนครชัยศรี อำเภอบางเลน อำเภอสามพราน อำเภอดอนตูม กิ่งอำเภอพุทธมณฑล

อาณาเขต

ทิศเหนือ จดจังหวัดสุพรรณบุรี
ทิศใต้ จดจังหวัดสมุทรสาคร
ทิศตะวันออก จดจังหวัดนนทบุรี และกรุงเทพฯ
ทิศตะวันตก จดจังหวัดราชบุรี

ภูมิประเทศ

พื้นที่เป็นที่ราบลุ่มโดยทั่วไป ไม่มีภูเขา มีที่ดอนเฉพาะทางตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอเมือง และ อำเภอกำแพงแสนเท่านั้น ส่วนที่ราบลุ่มบริเวณลุ่มน้ำท่าจีน (แม่น้ำนครชัยศรี) ได้แก่ท้องที่อำเภอนครชัยศรี อำเภอสามพราน และอำเภอบางเลน เป็นที่อุดมสมบูรณ์มีการประกอบการเกษตรและเลี้ยงสัตว์






<<<<< BACK ( กลับไปยังหน้าหลักของจังหวัด )


สถานที่ท่องเที่ยว | เทศกาลและงานประเพณีของจังหวัด | การเดินทาง | แผนที่ | ที่ระลึกจากจังหวัด | สถานที่พัก | ร้านอาหาร