ประวัติ

นครสวรรค์ ตั้งอยู่ในภาคเหนือตอนล่าง สันนิษฐานว่าตั้งขึ้นในสมัยสุโขทัยเป็นราชธานี โดยปรากฏ ในหลักศิลาจารึกว่า "เมืองพระบาง" ตามชื่อพระพุทธรูปสำคัญคือ พระบาง ซึ่งเคยประดิษฐานอยู่ที่เมืองนี้ชั่ว คราว ในสมัยรัชกาลที่ 1 เมืองเดิมนี้อยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา หลังตลาดปากน้ำโพ เป็นเมือง ปราการอยู่บนยอดเขา หันหน้าสู่ทิศตะวันออก ได้ชื่อเมืองตามลักษณะที่ตั้งว่า เมืองชอนตะวัน ต่อมาแผ่น ดินฝั่งตะวันตกงอกยื่นไปในแม่น้ำมากขึ้นจนชาวเมืองขาดแคลนน้ำ จึงพากันอพยพไปฝั่งตะวันออกใต้เมืองเก่า ราว 8 กิโลเมตร

สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ย้ายกลับไปยังฟากตะวันตก และตั้งเป็น มณฑลนครสวรรค์ขึ้น มีเมืองในปกครอง 8 เมือง จนกระทั่งสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการ ออกพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ พ.ศ. 2476 จึงได้ยุบเลิกมณฑล นครสวรรค์จึงมีฐานะเป็นจังหวัด ตั้งแต่นั้นมา

การปกครอง

จังหวัดนครสวรรค์มีพื้นที่ 9597.7 ตารางกิโลเมตร ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำ มีป่าไม้ อยู่ทางทิศตะวันตกและทิศตะวันออก แบ่งการปกครองออกเป็น 12 อำเภอ และ 1 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอลาดยาว อำเภอตาคลี อำเภอชุมแสง อำเภอบรรพตพิสัย อำเภอท่าโก อำเภอพยุหะคีรี อำเภอไพศาลี อำเภอหนองบัว อำเภอตากฟ้า อำเภอโกรกพระ อำเภอเก้าเลี้ยว กิ่งอำเภอแม่วงก์

อาณาเขต

ทิศเหนือ จดจังหวัดกำแพงเพชร และพิจิตร
ทิศใต้ จดจังหวัดอุทัยธานี ชัยนาท สิงห์บุรี และลพบุรี
ทิศตะวันออก จดจังหวัดเพชรบูรณ์ และลพบุรี
ทิศตะวันตก จดจังหวัดตาก